نگرشی نوین روی آفرینش موسیقی ایران

اثری ایرانیست که منطق ایرانی داشته باشد

amiralihannaneh — Tue, 22 Nov 2011 21:18:00 GMT

120x100

امیر آهنگ و امیرعلی حنانه

نسخه قابل چاپ
این مطلب را برای دوستتان بفرستید
افزودن لینک به OYAX

نوشته های اخیر

حنانه: اثر ایرانی باید منطق ایرانی داشته باشد

در‌آمدی بر دیسکوگرافی و کتابشناخت ردیف دستگاه‌های موسیقی ایران (III)

بحیرایی: دانستن سلفژ برای خواننده واجب است

فخرالدینی: کتاب تجزیه و تحلیل موسیقی ایرانی را نوشته ام

جلیل شهناز و چهارمضراب (II)

دومین کنسرت مهدی قاسمی در آبان

مصاحبه با کورت مازور (II)

در‌آمدی بر دیسکوگرافی و کتابشناخت ردیف دستگاه‌های موسیقی ایران (II)

فخرالدینی: پشتوانه موسیقی ما دانشمندان بزرگ هستند

گروه موسیقی صهبای کهن به یاد پایور مینوازد

حنانه: اثر ایرانی باید منطق ایرانی داشته باشد

سه شنبه ۱ آذر ۱۳۹۰

برخی از موسیقی دانان ایرانی تحصیل کرده کشورهای غربی عقیده دارند، به جهت مدال بودن موسیقی ایران، شباهت های زیادی به موسیقی رنسانس و موسیقی مدال دوران قرون وسطی اروپای مرکزی به وجود می آید. به همین جهت از فنون غرب برای چند صدایی کردن آثارشان استفاده می کنند، نظر شما چیست؟
ببینید، مسئله اعتقاد داشتن، مسئله ای است که می تواند تغییر کند زیرا عقیده و اعتقاد هر چقدر هم راسخ باشد، قابل تغییر و عوض شدن است. ولی مسئله اعتماد داشتن به نظر من هنرمند را از تعصباتی که ممکن است گریبانش را بگیرد نجات می دهد. بله! آنان خیال خودشان را راحت کرده اند، زیرا با اعتقاد راسخشان، دیگر جایی برای شنیدن مطلب جدیدی که به جرات می توان گفت برای اولین بار در تاریخ موسیقی کشورمان اتفاق افتاد نداشتند، ولی می گذریم و میگذاریم آنان نیز با همان منطق تونالشان کارشان را انجام دهند.

چون نهایتا آنان که نمی توانند ملودی های بکر ایرانی را روی اشل های موسیقی قرون وسطی اروپا هارمونیزه کنند، بنابراین خواه ناخواه از اشل های مینور و ماژور هم استفاده می کنند و در ترکیب آکورد هایشان از فواصل "تیرس" استفاده می کنند و نه اصوات جدیدی و نه سبک جدید تری از قبلشان دارند و وقتی که به مجموعه کارهایشان نگاهی می اندازیم، فقدان یک منطق غنی در آثارشان به وضوح مشخص می شود.

اگر قرار باشد ملودی مدال ایرانی را با هارمونی که بر مبنای مد های زمان قرون وسطی اروپا ساخته شده به عنوان یک اثر ارزنده قبول کنیم، پس باید بگویم که این کار فتوکپی برابر اصل هم نخواهد شد و بسیار بد صدا خواهد داد، زیرا اصالت و ویژگی مدهای موسیقی ایران به هر صورت با ویژگی مدهای اروپا متفاوت است. این تفاوت ها در ذات خود مدهای ایران و در فواصلشان مشخص است ولی ما به ناچار مجبوریم این فواصل را تعدیل کنیم.

عده ای دیگر می گویند و معتقدند که برای حفظ اصالت های موسیقی ایرانی باید از سازهای ملی ایران مانند تار، سنتور، کمانچه و... با بهره گیری از ردیف دستگاهی و به کار گیری فواصل خاص مدهای ایرانی بدون تغییر آنها استفاده کرد و اجرای آثار ایرانی با ارکستر سمفونیک را که در آن فواصل تعدیل می گردند (تامپره می شوند) باعث خدشه دار شدن اصالت این نوع موسیقی می دانند. آنان معتقدند اگر هم قرار باشد چند صدایی صورت بگیرد باید با همین سازها و همان فواصل تعدیل نشده صورت گیرد، در این راستا آثاری هم ارائه داده اند ارزیابی شما چیست؟ خوب، این حرف جدیدی نیست؛ از روزی که من چشم باز کردم و در این راه قدم گذاشتم، این عده بودند و من آنها را خوب می شناختم. متاسفانه تعصبات آنان و عدم نرمش و آگاهی از طرف اینجور هنرمندان فقط و فقط باعث عقب افتادگی موسیقی ما از سایر ملل جهان شده است. به نظر من این گروه باید فقط سازشان را بزنند و تصنیف هایشان را بسازند و عده ای از مردم هم که مخاطبین این گروه هستند، از اجرای آثار این عزیزان لذت ببرند، دیگر چرا هوس موسیقیدان شدن را در سر می پرورانند؟! ادعاهایشان بسیار آزار دهنده است.

ما می خواهیم موسیقی ایران را در سطح جهان نشان بدهیم تا شنونده خارجی به چیزی جدید و خاص و بکر و کمی رازآلود پی ببرد و به فکر فرو برود، نه اینکه موسیقی خام و کار نشده سنتی را با همان تار و سنتور برداریم و به سفر دور دنیا در هشتاد روز برویم و آخر سر هم شنونده خارجی خسته و بی حس سالن کنسرت را سریع تر از موعد ترک کند زیرا شنیدن این همه فواصل غیر تعدیل شده او را آزار می دهد. حتی موسیقی اسکیموهای شرق روسیه بسیار غنی تر و زیباتر شنیده می شود. چه خوب می شد اگر به زیبایی شناسی در هنر موسیقی ایران هم کمی اهمیت داده می شد، نه به این بی ذوقی و بی سلیقگی.

برگرفته از سایت گفتگوی هارمونیک

فرهنگ موسیقی فیلم - مرتضی حنانه

amiralihannaneh — Mon, 21 Nov 2011 14:48:00 GMT

مرتضی حنانه در فرهنگ سینمای ایران

در این سایت که متعلق به سازمان سینمایی سوره میباشد تقزیبا تمامی فیلمهایی را که مرتضی حنانه بزایشان موسیقی نوشته را با تاریخ میتوانید ببینید.وهمینطور در مورد هر فیلم با کلیک روی آن میتوانید اطلاع بیشتری بدست آورید.

چهارمین اجلاس جهانی موسیقی در اکتبر 2011

amiralihannaneh — Wed, 19 Oct 2011 20:59:58 GMT

صفحه نخست | بایگانی | در باره سایت | تماس با ما

ژورنال موسیقی

قبول آگهی
در
گفتگوی هارمونیک

120x100

امیرعلی حنانه در اجلاس موسیقی تالین

نسخه قابل چاپ
این مطلب را برای دوستتان بفرستید
افزودن لینک به OYAX

نوشته های اخیر

چهارمین اجلاس جهانی موسیقی در اکتبر ۲۰۱۱

گفتگوی من و خودم در آینه (II)

فخرالدینی: رهبری ایرانی اصول دیگری دارد

بررسی اجمالی آثار شادروان
روح الله خالقی (قسمت سی و یکم)

لیدی بلانت و مسیح (III)

پری ثمر (I)

گفتگوی من و خودم در آینه (I)

فخرالدینی: ۱۷ سالگی چهارمضراب نوشتم

لیدی بلانت و مسیح (II)

خیام و موسیقی نظری بررسی مقایسه ای (VI)

چهارمین اجلاس جهانی موسیقی در اکتبر 2011

چهارشنبه ۲۷ مهر ۱۳۹۰ ، امیرعلی حنانه

اروپا-استونی
چهارمین نشست جهانی موسیقی 4th world forum on music"" از 26 سپتامبر تا اول اکتبر 2011 در تالین استونی با شرکت شورای جهانی موسیقی، شورای موسیقی اروپا، شرکت تجاری NAMM (که یکی از اسپانسرهای اصلی این برنامه بود)، وزارت فرهنگ استونی، مرکز فرهنگی استونی، پایتخت فرهنگی اروپا 2011 تالین، یونسکو، بنیاد طراحی برنامه های هنری جوانان، بنیاد طرح برنامه های فرهنگی اتحادیه اروپا و میهمانان و اعضای آزاد از سایر کشور ها، کار خود را آغاز کرد.

ریاست IMC
فرانتس دورویتر (هلند)، معاون ریاست اجرایی خانم به آتا شاندا (مجارستان) که ضمناً منشی هنری آکادمی رقص مجارستان می باشد. خانم لیان هِنتشکِه (برزیل) از اعضای اصلی کادر، آقای فتحی زگوندا: معاون وزیر فرهنگ تونس و عضو کمیته ملی موسیقی تونس.

خزانه دار
لارس گرونس(دانمارک) موسیقی دان و رهبر ارکستر.

اعضای دایمی IMC
فرناندوکوندو (اوروگوئه)، سونیا گرندر کانتات اروپا (آلمان)، گری اینگل رئیس شورای ملی موسیقی ایالات متحده (آمریکا)، تیمو کلمنتینن، از شورای موسیقی فنلاند (فنلاند)، لوپویش آمبویاما(کنگو)، هنریک ملیوس (سوئد)، زیرجیازینگ، پروفسور کنسرواتوار پکن (چین)ريا، خانم سیلیا فیشر، منشی اصلی برنامه ها و مدیر روابط عمومی (آلمان)، خانم تریلین هالاس، دستیار روابط عمومی (استونی).

انجمن موسیقی منطقه ای:
1. انجمن موسیقی آفریقا:
لوپویش آمبویامبا: ریاست آدپویاپو: معاونت شارل نیاکیتی اوراوو: معاونت شرق آفریقا هوگس گرو اوندایه: معاونت غرب آفریقا دولوروسا هومبرومبی: معاونت جنوب آفریقا منشی: ژولی اودیا آمبویی 2. انجمن موسیقی عرب
3. انجمن موسیقی اروپا
سیمون دوت: سکرتر ژنرال دوت یاکوب، ژولیااوسادا: دستیار آینس هورن، نادیا ولونتیه
4. انجمن موسیقیِ سه آمریکا:
والنتینیا دیاز، آلخاندرو ایگلسیاس گری اینگل: ریاست کل سکرترها: آلخاندرو لاواندروس
5. انجمن موسیقی آسیا و اقیانوسیه: در حال تاسیس.

تالین 2011
انجمن موسیقی جهانی در چهارمین نشست بین المللی خود، تم موسیقی و روابط اجتماعی یا بهتر بگوییم موسیقی و بازتاب اجتماعی آن را به عنوان سر تیتر اصلی خود انتخاب کرد.

این کنفرانس در روز دوشنبه 26 سپتامبر 2011 در شهر تالین، پایتخت استونیا، کشوری کوچک و زیبا در قاره اروپا، تقریباً واقع شده در 370 کیلومتری استکهلم سوئد، در 80 کیلومتری جنوب غرب هلیسنکی واقع شده است، شروع به کار کرد.

لازم به گفتن است که کشور استونی سالها زیر نظر اتحاد جماهیر شوروی اداره میشده و یکی از جمهوری های آن بشمار می رفته است. این کشور تا قبل از جنگ جهانی دوم نیز تحت تسلط آلمانها در امپراطوری پروسیای شرقی اداره می شد.

استونیا در گذر تاریخ پس از سالها، سرانجام در شهریور ماه 1371 یعنی 1992 با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، استقلال خود را به دست آورد. این کشور از سال 2007 همراه با چند کشور اروپایی دیگر وارد اتحادیه اروپا شد و همینطور امروز جزو محدوده شنگن نیز بشمار می آید.

برای سفر به آن می توان با داشتن ویزای شنگن به راحتی از تالین که شهری بسیار زیباست دیدن کرد.

این شهر سابقه تاریخی طولانی دارد و تاریخ آن به دوران قرون وسطی اروپا باز میگردد. تالین به خاطر زیبایی و رنگ آمیزی منحصر بفردش و همینطور بخاطر آنکه شهری هنری است، در آن کنسرتها و تئاترهای زیادی برگزار می شود.

در سال 2011 لقب پایتخت فرهنگی اروپا را نصیب خود کرد، به همین جهت است که در این کنفرانس بزرگ «چهارمین نشست موسیقی جهان»، این شهر را این بار برای این موضوع انتخاب کردند.

من گزارش مختصری در مورد برنامه های این کنفرانس را به شرح علاقمندان می رسانم.

روز 26 سپتامبر:
• ساعت 10 الی 11 صبح: نشست جوانان در آکادمی موسیقی و تئاتر تالین (EAMT).
• ساعت 14 الی 17:30: نشست اعضای IMC و به موازات آن گروههای منطقه ای در آکادمی موسیقی و تئاتر(EAMT)، اجلاس اعضای انجمن آفریقا، عرب، آسیا، اقیانوسیه، اروپا(EMC)، سه آمریکا (COMTA).
• ساعت 19: کنسرت در کلیسای سن جنز.

سه شنبه 27 سپتامبر 2011:
• ساعت 9:30 الی 11: جلسه افتتاحیه توسط ریاست فرانتس دو رویتر (IMC)، تیمو کلمنتین (EMC) و پیپ لاسمن ریاست آکادمی موسیقی و تئاتر تالین. تجلیل از موسیقیدان آفریقایی سنگالی آقای یوسو ندور.
• ساعت 11:30 الی 13: شرایط لازم برای بازتاب اجتماعی موسیقی.
• ساعت 14:30 الی 16: موسیقی و گسترش آن، بازار یابی های جدید کشف استعدادها. معرفی جهانی موسیقی های ملل مختلف به یکدیگر (در این بخش من تئوری موسیقی جدید خودم را که برای کومپوزیسیون مُدال ایران و تلفیق آن با سایر موسیقی ها طراحی کرده بودم را با علاقمندان مورد بحث و گفتگو قرار دادیم.
• ساعت 16:30 الی 18: متدیکهای کار با استعدادهای جوان، چگونه کنسرواتوار های جهانی برنامه ریزی برای تربیت موزیسینهای حرفه ای در آینده را دارند؟ گذر از آب، برنامه ی خواندن.
• ساعت 20 : IMC – حقوق موسیقیدانان و مسایل کپی رایت.

چهارشنبه 28 سپتامبر:
• ساعت 20: کنسرت ارکستر فیلارمونیک و کر استونیا

پنجشنبه 29 سپتامبر:
• ساعت 9:30 الی 11: اجلاس شرکت NAMM و ریاست آن.
• ساعت 11:30 ال 13: کمپوزیسیون و هنر نوازندگی.
• ساعت 14:30 الی 16: موسیقی و نگرانی از عدم پیشرفت آن. برنامه ی صادرات موسیقی.
• ساعت 16:45: برنامه دیدن از موزه ها و مرکز استعدادهای جوان استونیا.

جمعه 30 سپتامبر:
• ساعت 9:30 الی 13: IMC کنفرانس اصلی
• ساعت 15: برنامه ی توریستی در شهر تالین

شنبه اول اکتبر:
• ساعت 9:30 الی 13: کنفرانس اصلی IMC
• ساعت 18:30: روز جهانی موسیقی (IMD) اهدای جوایز در سالن کنسرت استونیا pst4.
سخنرانان:
ارلینگ اکسدال: عضو انجمن موسیقی اروپا (جازیست و پیانیست و کمپوزیتور)، جیمز آلبرت: تهیه کننده، استرالیایی، خانم آموسن: ارگانیست فرانسوی، خوزه لوئی کاستفیرا دو دیوس: کمپوزیتور و رهبر ارکستر، پروفسور فرانتس دو رویتر از هلند، خانم کیت دکلرک: ریاست کل، موسیقی جوانان، دیوید الیوت: پروفسور و مدیر موسیقی دانشگاه نیویورک، ماریا دل کارمن گیل: از پئورتوریکو، پیانیست، خانم لیان هنتشکر از دانشگاه لندن، ربکا لی: موزیسین و محقق، هانی لی لتو: مدیر بخش هنری دانشگاه فنلاند، ویکتوریا لیدبرگیوس: موزیکولوگ، ماری لوهارو: استاد موسیقی مجلسی، کریستل پداک: کُریست موسیقی جز و پیانیست، احمد سرمست: مؤسس انستیتو موسیقی کابل از افغانستان.

سخنرانی من
من شخصاً در این کنفرانس در مورد تئوری جدید موسیقی خود صحبت کردم که علاقه مندانی از لهستان و چک و فرانسه نیز برایشان این تئوری بسیار جالب جلوه کرد. تئوری جدید من تئوری است که برای کمپوزیسیون طراحی شده است، در واقع تئوریی که در آن اصطلاحات آکورد شناسی و فواصل زوج مورد بررسی قرار گرفته که بعداً هارمونی زوج می تواند با تکیه به آن، خودش را به صورت علمی و آکادمیک به شکل یک مکتب جدید آهنگسازی نمایان سازد. این کار در هشتاد صفحه به اتمام رسیده که از اصطلاحات و مباحث جدید که با رنگ آمیزی موسیقی ایران همگون است، استفاده شده است.

بخش بعدی آن هم در مورد تلفیق دو موسیقی از دو نقطه ی مختلف جهان می باشد.

4th IMC/FORUM IN TALLINN/ESTONIA

amiralihannaneh — Thu, 29 Sep 2011 18:39:00 GMT

Az ruze 26 sept IMC ya behtar begam International music council kare khodesho dar shahre zibaye Tallinn aghaz karde.dar in congere man say kardam ta theory jadidi ra ke bar mabnaye musighie iran tarahi kardeam ra baraye alaghemandane be musighie jahan tozih bedaham ke dar in mored khoshbakhtane nazarate asatide musighie europe ra ham gereftam.va ba anan dar moirede in theory novin sohbat kardam..sherkat dar in forum baraye musighidan shodan kheili alist va adam up to date mishe va ba musicianhaye jahani ashna mishe va conserthaye jadide unaro mibine va tajrobe kasb mikone.,dar ayande man in theory ra ke neveshteam ra baraye alaghemandan tozih khaham dad.makhsusan alan ke nazare chand theoriciane musighie estonia va germany va sakandinavi ra juya shodam.khob in felan yek khabare kutah az 4min neshaste jahanie musighi az tallinn /estonia bud ..ta baad bebakhshid ke fonte farsi inja nadashtam ke be farsi benevissam.vali hatman in kar ra dar tehran khaham kard..

گامهای گمشده قسمت دوم

amiralihannaneh — Mon, 29 Aug 2011 02:48:00 GMT

تا آجا گفتم که :چرا بین این دستگاهها ارتباطی وجود ندارد و مثلا چرا همایون هیچ ارتباطی با سه گاه ندارد.در صورتیکه مثلا گام "مینور"با گام "مازور"ارتباط دارد .از هر گام مازوری میشود سه گام مینور استخراج کرد.با جمع آوری اصطلاحات به نکته قابل توجهی دست یافتم.و آن این بود که آیا دستگاه همان لغتی است که برای اتومبیل یا آپارتمان به کار میرود یا این که معانی دیگری هم میدهد...؟در اینجا بود که به اصطلاح دستان برخورد کردم.دستان یعنی پرده ای که روی ساز میبندند و بعد دستان نشانی یعنی پرده بندی،متوجه شدم که هر سه لغت دست در آنها مشترک است."دستگاه"یعنی دست و "گاه"

"گاه" به معنی محل انگشتان دست،یعنی طرز قرار گرفتن دست بر روی گاه است.مثلا چهارگاه یعنی چهارمین انگشت بر روی محل مخصوص،سه گاه یعنی گاه سوم.پس حالا که چهارگاه و سه گاه داریم باید "یک گاه"و "دو گاه"هم وجود داشته باشند.با همکاری سایر همکارانم موفق شدیم دستگاهی را به جای "دوگاه" بنشانیم.که با دستگاه سه گاه و چهار گاه رابطه ای داشته باشد.و آن دستگاه شور بود.شور بخوبی میتواند "دوگاه"باشد و آن ارتباطی را که در پیش میگشتم را بر قرار سازد.ولی اگر دستگاه همایون را در جای دوگاه میگذاشتیم هیچ ارتباطی برقرار نمیشد.پس دستگاههای ما بصورت "یک گاه" "دو گاه" "سه گاه""چهارگاه" باید باشند.با امتحان کردن آنها روی ساز بدرستی آنها پی بردیم.یعنی اگر "شور" دوگاه باشد و با "سه گاه"ارتباط بر قرار کند،نوازنده دیگر مجبور نیست در محیط گسترده تری انگشتانش را بکار بگیرد.

کامل کردن این کتاب در مجموع سیزده سال بطول انجامید و در آخر توانستم گامی را کشف کنم که در زمان ساسانیان وجود داشته و آن "گام راست"است.برمبنای آن ساز را پرده بندی کردم و دریافتم که تمام موسیقی ایرانی را اگر بر مبنای گام راست تنظیم کنیم میتوانیم براحتی تمام هفت دستگاه موسیقی ایرانی را اجرا نماییم.

نام این کتاب گامهای گمشده است...............ادامه دارد

نگاهی روی گامهای گمشده اثر مرتضی حنانه

amiralihannaneh — Wed, 24 Aug 2011 00:37:00 GMT

مرتضی حنانه در این مورد خود مینویسد:

-طی چند سالی که در ایتالیا تحصیل میکردم ، اطلاعاتی از طریق مطالعات اجباری،درباره موسیقی گریگورین یا مذهبی بدست آوردم.به این فکر افتادم که دسنگاههای موسی گریگورین یا همان مدهای کلیسایی ایتالیا ، نمیتوانند فقط ایتالیایی باشند.و میبایست سابقه بیشتری داشته باشند..مثلا نظیر چنین مدهایی هم باید در ایران باشد.بالاخره به این فکر افتادم که در مورد ریشه های دستگاههای ایرانی بیشتر تحقیق کنم.و احیانا یافتن رابطه ای با دستگاههای موسیقی ایتالیا که نشان گر آن باشد که آنها چطور توانستهاند از طریق دستگاه ترقی کنند و دستگاههایشان را به گامهای متعددی تقسیم بندی کنند.

پس از بازگشت به ایران به فکر ساختن اثری بودم که متمم اصلی آن موسیقی ایرانی و محی چند صدایی آن اصواتی از علوم موسیقی غرب باشد.

اما متوجه شدم که زحماتم بی نتیجه خواهند ماند.چرا که این اثر نمیتواند اصالت داشته باشد.و نمیتواند یک اثربرجسته هنری محسوب شود.این بود که به مرحلهای زسیدم که میبایست خودم با استفاده از دستگاههای ایرانی و قرار دادن هارمونی ،زیر ملودی ایرانی ترکیبی از موسیقی ایرانی را بوجود بیاورم.اگر موسیقی غربی پایهاش بر فواصل یک-سه- پنج-هفت استوار باشد،ممکن است موسیقی ایرانی چنین نباشد.چنانکه اگر درجه پنجم برای موسیقی غرب با ارزش است در موسیقی ایران و شرق درجه چهارم معتبر است،و اگر درجه دوم برای آنها نا مطبوع است، به عکس برای موسیقی ما بسیار دلنشین خواهد بود.پس میبینیم که حس شنوایی ملل مختلف در تشخیص احساسشان متفاوت است.

تحقیقم را ادامه دام و متوجه شدم که اگر بخواهم هارمونی از خود دستگاههای ایرانی بسازم، می بایست اول بدانم که این دستگاهها چه هستند..البته در کلاسهای متوسطه هنرستان تئوری موسیقی ایرانی توام با افکار و عقاید استاد وزیری و خالقی را مطالعه کرده بودم ،اما می بایست مطالعاتی بر روی اصطلاحات موسیقی ایرانی و تجزیه تحلیل آنها به منظور دریافتن معنی واقعی آنها صورت میدادم و از همه مهمتر اینکه بدانم این هفت دستگاه موسیقی ایرانی چه هستند و "چرا اصلا ارتباطی با هم ندارند".مثلا سه گاه هیچ ارتباطی با همایون ندارد یا چهارگاه ربطی به ماهور ندارد.چرا؟در صورتیکه مینور با ماژور ارتباطمستقیم دارد......ادامه دارد.

هارمونی زوج (I)

amiralihannaneh — Sat, 02 Jul 2011 01:07:00 GMT

_{هارمونی زوج (I)}

یکشنبه ۵ تیر ۱۳۹۰

، امیرعلی حنانه

هارمونی زوج، هارمونی ابتکاری شخص مرتضی حنانه بر روی موسیقی ایران بود که در ایران آثار بسیاری خلق کرد و بر عواطف بسیاری از ایرانیان تاثیر فراوانی گذاشت. این اولین قدم برای صاحب سبک شدن در موسیقی کشورمان بود؛ یک سبک هارمونیک و زبان موسیقی شخصی که در ایران کاملا منحصر به فرد شد.

در مورد آن کنفرانس ها و سمینار هایی که در سال 1353 تشکیل شد، باید گفت، حضار متاسفانه قادر به درک منطق دیگری بجای همان منطق تونال مرسوم نشدند و این جلسات ناموفق و بی سرانجام به اتمام رسید.

در حالی که امروز تعجب آور است که مگر چه چیز غیر منطقی در این هارمونی وجود داشته که برخی از حضار، حاضر به قبول آن نبودند و یا دیگران سکوت کردند؟ اما اکنون تنها "آثار" هستند که گواه تفکر موسیقیدان در زمان خودش است.

من امروز آنالیز آنها را انجام داده ام و در اختیار شما قرار خواهم داد تا بسنجیم و ببینیم و موسیقی ایران را از این آشفته بازار به اصطلاح هنری، نجات خواهیم داد؟ سپس می روم به سراغ نگرش خویش روی آفرینش مدهای ایران با مدهای سایر ملل جهان، ان شاء الله.

اکنون همه ما که به این جا رسیده ایم، مثال ها و آکوردهایی را به صورت منطق زوج روی گام شور دیدیم و به ایرانی صدا دادن آنها بیشتر آشنا شدیم. حال شاید بپرسید "ایرانی صدا دادن" یعنی چه؟ آنگاه باید گفت، "ایرانی بودن" یعنی چه؟ ایرانی صدا دادن از اصالت ریتم "زبان فارسی" در موسیقی می آید. به همین سادگی!

هارمونی اصولا جایی برای "بازی اصوات" است و چون همه بازی ها ناچارا از قوانین فیزیکی تبعیت می کنند، بنابراین این هارمونی نیست که ذاتا دارای قوانین علمی- فیزیکی است بلکه این قوانین فیزیکی هستند که دائما خود را به هارمونی تحمیل می کنند.

برای درک بهتر این گزاره، مثال پرش ارتفاع با نیزه یک ورزشکار را در نظر بگیرید: این، یک بازی ورزشی است که ورزشکار باید مقداری از ارتفاع را بالا بپرد و از مانعی بگذرد و این فرآیند برای "چشم انسان" خوشایند است.

حال اگر بگوییم این عمل "ذاتا" پدیده ای علمی است بیهوده گفته ایم زیرا می دانیم در فضای سه بعدی همه قوانین صدق نمی کنند و قوانین فیزیکی بر پدیده ها چیره می گردند، با وجود اینکه شاید آنها برای چشم انسان لذت بخش تر هم باشد! پس چون هارمونی زوج همانند ضدش هارمونی فرد غربی که به نام تونال دیاتونیک معروف است، "شنیده" می شود و نیز برای "گوش انسان" لذت بخش است، پس قطعا خود از قوانین فیزیکی تبعیت می کند.

همانطور که در مد شور با سی-بمل مشاهده می کنید عملا نقش مد تونیک، مانند همه گامها، همان درجه اول است (اگر به صورت مد هفت صدایی نشان داده نشود) آنگاه اسم آن را مدیک می گذاشتم ولی می دانیم در موسیقی ایرانی، درجه پنجم، فاقد هرگونه ارزشی است و برعکس گامها، این درجه هرگز نت تونال به حساب نمی آید.

از طرفی دیگر موسیقی ایرانی یک نوع موسیقی است که عوض درجه پنجم، درجه چهارم دارای ارزش است، بنابراین درجه چهارم گام شور را در نقش دومینانت یا اصطلاحا در موسیقی ایرانی، "ایست"، (که همان معنی دومینانت را می دهد) به کار می بریم.

به همین جهت است که ایست دارای احساس بی وزنی است و برعکس هارمونی تونال، "درجه اول" گام شور دارای قدرت جاذبه است و دیگر اصوات را به خود جذب می کند و این قانونی مطلقا طبیعی است: وزن و بی وزن.

_{در مد دو درجه وجود دارد که می توان آنها را مدال نامید. همان طور که در ماژور و مینور غربی درجات 1 و 4 و 5 نت های تونال هستند و دارای اعتبار بسیاری نیز هستند. در موسیقی ایران درجه 1 و 4 از این مزیت برخوردار است. (بر گرفته از سایت گفتگوی هارمونیک.)}

کنفرانس مرتضی حنانه در نیاوران //تئوری و هارمونی ایرانی و هارمونی زوج تهران.1353

amiralihannaneh — Thu, 30 Jun 2011 01:22:00 GMT

Konference-morteza hannaneh-02 by amiralihannaneh

رنج موسیقیدان بودن قسمت دوم کاری از امیر علی حنانه

amiralihannaneh — Mon, 27 Jun 2011 03:59:00 GMT

_{رنج
موسیقیدان بودن........قسمت دوم}

_{....بشوم
یک متوقف شده سرگردان.سرو صدا راه بیاندازم که اوه...این جامعه سیاه این مردم جاهل
قدر ما هنرمندان گرامی را نمی دانند.پس زنده با د می و میخوارگی و بقیه سرخوردگان
و حاشیه نشینان...}

_{نه میخوام
ببینم که ما،من و امثال من چه به این مردم داده ایم که اینقدر از آنها توقع
داریم؟کدام راه کدام جهت درست را به آنان نشان داده ایم که میخواهید حلوا حلوایمان
بکنند و بالای سر خودشان بنشانند؟نه راستی چکار کرده ایم؟حالا هم که مرد با سواد و
با حسن نیتی آمده روی کار و موسیقی میفهمد و موزیک میشناسد و دلش میخواهد ما هم
سری از تو سرها در بیاوریم(منظور از ما ایران است)آقایان ( موسیقیکاران و موسیقی
دانان)رضایت نمیدهند. حالا حنانه شده سواره و آقایان پیاده..."}

_{سر درد
دلش باز شده بودبغض کرده بود و تند تند حرف میزد.ناچار سر حرف را برگرداندم و
پرسیدم راستی بگویید از کارتان از رادیو
از نوازندگان راضی هستید؟}

_{-نه.توی
رادیو هم پر از مشکل است.میپرسم کار دیگران که با کار شما منافاتی ندارد؟----ای ا
آقا فلان باجی تا دیروز توی خونشون دیگ میسائید،امروز آمده شده خواننده وبعدش از او
چپ و راست صفحه چاپ میکنندوبعد تبلیغات راه میاندازند بعد میشود هنرمند بزرگ
ایران،اگر رویش را کم کند مطابق مد روز خودش را خواننده مردم میخواند . اگر رویش
زیادتر باشد اونهم خیلی داد راه میاندازه
که وای از محیط دون پرور هنرمندکش.این حاصل کار موسیقی .و اجرا کندگان وطنی آن
هستند.کجای دنیا یکی شب میخوابد و صبح بیدار میشود و یکراست میرود پشت بلندگوی یک
مملکت آواز میخواندو خواننده میشود؟پس مکتب کو؟تعلیم کو؟آن جوهر هنری کجاست؟؟؟؟آیا
سزاوار است که قد ر حسین سرشار با آن همه جان کندنش در راه موسیقی مجهول بماند و فلان
بی بی از مطبخ گریخته خواننده سرشناس و بزرگوار این ملت بشود؟باید مردم را از نظر
فرهنگی و هنری عادت داد تا با موسیقی پولیفونیک خو بگیرند.تا موسیقی صحیح رااز موسیقی مبتذل فرقش را بفهمند.ما خیلی کار
داریم .و هر کاری هم که میکنیم برای ارتقائ شعور موسیقیایی مردم است.}

_{-در
مورد موفقیت جدیدتان بگویید-آنجاها چه خبر بود؟}

_{-همه جا
حرف از موسیقی مدرن است.کشورهایی هم که هنوز نتوانسته اند به این کنگره نفوذ بکنند
بخاطر موسیقی سانتیمانتالیزم خودشان است.حالا صحبت از اصوات است. صحبت ازاستقلال
نوتهاست.آنان با عطش غریبی دنبال صداهای جدید میگردند.برای همین هر ملتی که موسیقی
اش هنوز در مایه کهنه بود مورد تمسخر قرار میگرفت.}

_{در مورد
این کنگره و نحوه داوریش حرف داریم اما مجالی نیست چه باید کرد؟-میگذاریم برای یک وقت دیگر موافقید؟-بله}

_{-خداحافظ
لطف شما زیاد...........تیر ماه 1345 تهران-ایران/}

رنج موسیقیدان بودن-قسمت اول

amiralihannaneh — Sun, 26 Jun 2011 04:54:00 GMT

تحقیق:امیرعلی حنانه

یک فنجان قهوه 24 عدد سیگار 3ساعت گفتگو و کمی تاثر حاصل این دیدار بود.سر بالایی تند و تیز خیابان آبشار ما را به فکر انداخته بود.نکند آدرس منزل او را اشتباه فهمیده ایم؟اما آن ته خیابان آنجا که با سه تا پله میتونی روی خیابان یوسف آباد قرار بگیری ... یکهو صدای پیانو به گوشمان خورد و گفتیم خودش است.وقتی که رفتیم توی خانه اش احساس کردیم زیر پایمان خالیست..هر چه هست دره و کوه و کتل است.پیر زال تهران را دیده بودیم اما آرواره هایش را نه و حنانه از این آرواره ها خیلی خوشش می آمد.

--اینجا یک جور خاصی است افق داره دیدگاه داره یه خورده شبیه رم و اینجور چیزاست..."

راست میگفت ایتالیا را که ندیده بودیم ولی توی این خورده جا میشد نفس کشید.درست روبروم اما آن ته دره یکی داشت دیدگاه رفیق ما را ضایع میکرد آن هم چه ضایعاتی.آجرها را میگذاشت و میرفت بالا ...تا کجا؟معلوم نبود.

نشانش دادم و گفتم:دارند رم را خراب میکنند.سیگاری به من تعارف کرد و یکی هم خودش زیر لب گذاشت و با حسرت گفت:آ

آخه این مردم زیبایی ندیده اند تا زشتی و زشت بودن را درک کنند.آخه اینم شد کار که آدمیزاد منظره به این خوبی را به این سهولت بی غواره بکند؟گفتم: نه والا.گفت پس یک چیزی بردار بنویس..خنده ام گرفت از مرتضی حنانه چه میدانستیم؟ هیجی..همانهایی که همه میدانستند و هنوز هم همان را میدانند.مثلا حنانه از پیش قراولان موسیقی ملی ایران است و...وبیوگرافی او که واضح است.از او همینقدر میدانستیم که او پس از پرویز محمود و گریگورین مدت دو سال سرپرست هنری ارکستر سمفونیک نهران بود و از پایه گذاران این ارکستر به شمار میرفت.پس از سال 1332 دیگر از حنانه خبری نداشتیم ،قفط میدانستیم که برای ادامه تحصیل به ایتالیا رفته و در کنسرواتوار رم و واتیکان مشغول به تحصیل شده است.اقامت او در ایتالیا 8 سال طول کشید و پس از آن دوباره به تهران آمد و مدتی بیکار گشت.آنقدر که بالاخره کار از رو رفت و خودش آمد دنبالش حنانه شد استاد هنرستان موسیقی و سرپرست ارکستر سمفونیک رادیو.تلویزیون و معاون.شورای موسیقی ملی ایران.از این القاب گذشته چند هفته پیش موفقیتی بزرگ بدست آورد که همه ان حرفها سر این موفقیت اوست.و این برای او حادثه ای بود و حتی حادثه ای برای بقیه موسیقی کاران و موسیقیدانان.قضیه این بود که :هر سال در ماه جوون آهنگسازان سرارسر دنیا از طرف یونسکو به پاریس دعوت میشوند و سپس در این کنگره نماینده هر مملکتی آثار ضبط شده آهنگسازان معاصر کشورش را به داوران ارائه میدهد و پس از مدتی قضاوت در مورد این آثار به نتیجه میرسند و ده تن از آهنگسازان ممتاز به عنوان هنرمندان برجسته انتخاب شده و آثارشان از رادیوهای کشورهای مختلف پخش میشود.تا اینجایش با ز چندان مهم نیست اما عجیب است که پای کمتر کشوری به این کنگره میرسد.مثلا از آسیا به جز ایران فقط زاپن توانسته بود به این کنگره راه یابد.تازه آلمان شرقی پس از 3 سال کشمکش تازه توانسته بود در کنگره شرکت کند.شرکت ایران در این کنگره باعث اعتراض خیلی از کشورها شد چنانکه روسای کنگره به ناچار توضیح دادند که موسیقی که از طرف ایران به کنگره ارئه داده شده قابل تحسین است و آریای شیطان از اوراتوریوی حنانه توانست نظر عده زیادی از داوران مزبور را به خود جلب کند و به دنبال همین موفقیت بود که حرفهایمان شروع شد.

رک و راست به او گفتم:برو بچه ها خیلی پشت سرتان حرف میزنند ولی کمتر خوب میگفتند حتی جوری وانمود میکنند که نمیخواهند در مورد شما وارد بحث شوند جرا؟ جواب:نمیدانم مثلا چه میگفتند؟--این دو سه روزه به هر کس که گفتم میروم پیش حنانه چیزی از او تهیه بکنم همه پشت چشم نازک کردند و یک جور حرف زدند.گفتند :حنانه آب دیده داره شنا میکنه همه چیز را فراموش کرده حتی برو بچه ها رو.مگر تو این مملکت چند تا مثل او بود؟مگه اینها چندنفرند که یکی که سوار شد به بقیه اعتنا نمیکند ...یکی مثل ناصحی پس از آنهمه نحصیل و جان کندن حالا پیانو کوک میکنه و نان میخوره یکی هم مثل حنانه.و خلاصه از این حرفها.....اما من راستش آمده بودم که درباره سرو صدای اوراتوریو و کاهایی که در پیش دارید حرف بزنم و نتیجه بگیرم .اما یک چیزی را هم بگویم منم معتقدم که اگر شخصیت . آن مقدار فضایلی را که مجموع آن این روزها بنام انسانیت معروف شده است از یک هنرمند بگیرند دیگر برایش چیزی باقی نمیماند.لابد فهمیدید چه میخواهم بگویم.همین مسئله صداقت در کار صداقت در اندیشه و در اثری که یک هنرمند ارائه میدهد.من هم مشتاقم تا غیر از موسیقی مسائل دیگری هم تا حد امکان بین من و شما مورد بحث قرار بگیرد.

چشمانش پر از اشک شد.آن موقع که چوب رهبری را بدست میگیرد به هیولایی میماند اما حالا مثل کودکی آزرده اشک میریزد . زمزمه میکند که: دارند مرا هو میکنند.مرا سر زبانها میاندازند. که چی؟که تنبلی،که بیکاری و عقده ها و غرور خودشان را ارضا کنند.مگر من چه کاره شده ام؟مثلا رئیس ارکستر سمفونیک رادو تلویزون ایران کار بزرگی بود؟آنقدر بزرگ که در حدود حق من نبود؟آیا من از آقایان کمتر بودم؟باشد.بفرمائید جلو.همین دوست عزیزم ناصحی بفرمیاید جلو آهنگ بنویسد.من پایش را هم میبوسم و چوبدستی را میدهم به دستش که آهنگ خودش را رهبری کند.خودم میروم گوشه ای می ایستم و تماشایش میکنم.اگر نکردم نامردم.آن یکی رفیقمان آقای باغچه بان به او التماس کردم که بیاید و به من کمک بکند.حالا که دیوارها سوراخ شده و میشود به موسیقی این دیار خدمت کرد آستین ها را بالا بزند. میدانید به من چه گفت:اینطور نمیشود بایستی نامه بنویسی.خیلی رسمی و جدی بنویسی "جناب استاد باغچه بان از آن حضرت خواهش میکنم..." و از این حرفها.گفتم:به تو استاد خطا ب می کنم دستت را هم میبوسم اما از من توقع نداشته باش که به تو جناب بگویم.بله برادر اغلب اینها نه خودشان حال و حوصله کار دارند نه چشم دیدن یک آدم کاری را دارند.میخواهند من هم بروم ور دلشان بگیرم و بنشینم و از بام تا شام مشروب بخورم و به آنچه که اندوخته ام قانع باشم و گامی پیش نروم.یک متوقف شده سرگردان.

پایان قسمت اول

[a1]

[a2]