نگرشی نوین روی آفرینش موسیقی ایران

گفتگو با امیرعلی حنانه: مرتضی حنانه یکی از نخستین موسیقی‌دانان بوده که در حوزه موسیقی جدی و کلاسیک پیرو آموخته‌های خود از پرویز محمود ظاهر شد و جریان ساز بود. به همین منظور لطفاً در خصوص جایگاه ایشان در آن مقطع تاریخی بفرمائید. در مورد این موضوع بارها و بارها مطلب نوشته شده است اما جریان سازی که شما می‌گوئید بهتر است بگویم که موسیقی جدی و جهانی ایران از آن موقع در هنرستان موسیقی شروع می‌شود که البته هنوز هم آن هنرستان سرجایش هست. شروع شدن این حرکت جهانی نتیجه اش به تشکیل ارکستر سمفونیک تهران ختم شد. به نظر من آبروی هر کشوری همیشه به ارکستر سمفونیک آن بستگی دارد، وقتی شما می‌روید افغانستان که ارکستر سمفونیک ندارد با دید دیگری به آنجا نگاه می‌کنید. اما همین امروز، در بغداد ارکستر فیلارمونیک تشکیل داده شده است، ولی چه فایده که تنها چند نوازنده آن عراقی اند و بقیه نوازنده‌ها خارجی هستند و این که افتخار نیست. تقریباً ما استقلال بزرگی در موسیقی جهانی پیدا کردیم، حالا واژه موسیقی کلاسیک را کلاً می‌گذارم کنار چون اصطلاحات کلاسیک و سنتی واژه هایی هستند که هرجا بگوش می‌رسد. شما به هر جا که می‌روید حتی در یک دکان بقالی به شما می‌گوید کلاسیک می‌زنی یا سنتی. چون اصولاً کلاسیک را موسیقی غربی و اروپایی می‌دانند و سنتی را هم موسیقی خودمان می‌دانند. تا بخواهیم این واژه‌ها را اصلاح کنیم، بدبخت می‌شویم. راهکاری در این خصوص دارید؟ من پیشنهادم را قبلاً دادم. من می‌گویم چرا اگر شما ببینید یک تارنواز اتریشی در اتریش قشنگ تار می‌زند، هم موفق‌تر از نوازنده تار ایرانی خواهد بود و حتی اگر پیانو هم بزند باز هم از یک پیانیست ایرانی موفق‌تر است، چرا؟ منظور شما این است که شعور موسیقایی یک نوازنده اروپایی بیشتر از یک نوازنده ایرانی است؟ خیر، اتفاقاً دقیقاً برعکس این است. اصلاً به شعور موسیقایی ربطی ندارد. من می‌گویم چرا برای یک اتریشی جالب است که تار بنوازد. برای اینکه از دنیای ماشینی خسته شده است. پس وقتی یک سازی مثل سه‌تار را دست می‌گیرد و با آن کار می‌کند قادر است بخوبی آن را بزند. حالا چه رسد به پیانو که متعلق به خودشان است خوب بهتر که به اصالت خودش یک چیزی اضافه می‌کند. من اگر با فرهنگ ایرانی تا امروز خود بخواهم برای آن‌ها شوپن بزنم قاعدتاً اروپائیان برنده اند ولی برعکس این قضیه من را ناراحت می‌کند که تار زدن یک اروپایی باعث شد که به نواختن تار یک ایرانی توجه نکنند، چون نواختن تار یک اروپایی برای همه جالب‌تر است.

نوشته شده توسط امیر علی حنانه در چهارشنبه دوازدهم اسفند 1388 ساعت 1:35 موضوع | لینک ثابت