مرتضی حنانه در مصاحبه ای در "تهران مصور" ۶ خرداد ۱۳۴۹  ضمن این که به ابتذال رایج در موسیقی آن زمان مخصوصا موسیقی تلویزیون اشاره میکند و میگوید:

"حال هر کس که میخواهد کاسبی کند در ایران موسیقی جاز میسازد .مگر فکر میکنید اینان از موسیقی جاز چه میدانند؟جاز موسیقی سیاهان است که با عظمت و شکوهی دیگر و با ویزگیهای منحصر به فرد خود خود را به اوج موسیقی مدرن امروز در جهان کشانده است. آن سیاهان امریکا واجداد آفریقاییشان این موسیقی را در خونشان دارند. در اینجا چی؟ شما خودتان بگویید. این نوع جاز در ایران از کجا امده؟هیچکدامشان نمیتوانند صاف بخوانند. جاز  ایران مانندهمان سبک کوبیسم است که چند سال قبل یک نقاش خودخواه از "فرنگ"برگشته و برای مردم به سوقات آورد.او رفت و آمد و یک هیکل وحشتناک برای خودش ساخت. و بعد از آن هم به در و دیوار هر خانه ای که نگاه میکردی.....موسیقی امروز  فلوت و ساکسوفون نیست .دنیای موسیقی امروز را نمیشود به چند ساز محدود کرد.بلکه موسیقی امروز جهان موسیقی الکترونیک است.در این وسط ما تازه شروع کرده ایم فلوت وسازهای دیگر را به رخ اروپاییان بکشیم.این خنده دار است موسیقی ما این نیست.موسیقی ما  یک نوع موسیقی عرفانی است که باید در ساعات مخصوصی ازرادیو پخش شود. زیرا که تلویزیونی نیست. در تلویزیون دوربین باید حرکت داشته باشد باید تحرک ایجاد بکندو نه رکود. موسیقی اصیل ایرانی را باید مثل اشیا عتیقه نگه داشت. این بهترین موسیقی شرقی است. من وقتی به موسیقی لهستان گوش میکنم >واقعا ناراحت میشوم.من  فقط یک نفر را دیدم که چیزی بود آنهم وقتی به او گفتم  تو در حدی هستی- خودش را گم کرد.بله  حسن کسایی. نواختن نی او برای من قابل توجه است. او حساب همه ظرافت ها را کرده است و کامل است.اینجا هیچکس دنبال هنر نمیگردد همه دنبال پول و ماشین هستند."

 سوال: ولی من با گفته شما مخالفم در ایران و حتی کشورهای شرقی ایران آهنگهای ارکستر فارابی را گوش میکردند و برایشان قابل تقدیر بود.

حنانه: "تعداد این نوع آدمها کم است.آهنگساز با هزار خون دل آهنگی میسازد و شاعر ترانه ای میسراید و فقط آهنگ را به اسم خواننده  میشناسند. من با هزار خون دل ارکستر سمفونیک وارکستر فارابی را  پس از مراجعتم به راه انداختم. حتی یک نفر یا یک نامه نیامد که تو داری کاری هم میکنی؟ تیپ به اصطلاح روشن فکر هم فحشم دادند. چرا که آهنگهای ارکستر فارابی را هنر میدانستند در حالیکه نبود من انها را روی  پولیفونی نوشته بودم تا مردم گوششان عادت کند."

  سوال:این کار را میشود در تالار رودکی  کرد؟   

حنانه: "تالار که  اصلا  جای  ما  نیست . آثاری هم داده ایم اما اجرا نکردند و میگویند که لزومی ندارد از خارج موزیسین بیاوریم  هر کس مایل  است  اثار همفکران خودش را اجرا کند.و همین کافی است تا سنجری کار مرا نزند."

 سوال: نظرتان راجع به همان ارکستر سمفونیک که اثار شما را اجرا نکرده اند چیست ؟ 

مرتضی حنانه میگوید: "سنجری بیهترین رهبر ارکستر است ولی او از انتقاد بدش میآید در حالیکه نباید اینطور باشد . من دیگر هرگز نمیتوانم رهبر ارکستر باشم چرا که هدفم آهنگسازیست.در مورد سنجری ممکن است بگویم که ایراد دارد یا که خوب اجرا نشده است اما ارزش کار او را نفی نمیکنم حشمت کسی است که به کارش علاقه مند است و کارش را دوست دارد."

 سوال:در حال حاضر (۱۳۴۹)  ایا تصمیم ندارید که آثارتان را به مردم ارایه کنید؟ 

 حنانه: "اثری که مورد قبول من واقع شود  هنوز اجرا نشده است.فقط ۲ تا تای آن در فستیوال شیراز  اجرا شد .من هرگز نخواسته ام کسی کارم را اجرا کند. شاید اگر اسمم "چی چی باخ " بود میزدند . درباره دلاور سهند باید بگویم که او  استیل نداشت و یک ترجمه بود اما پزمان خوب است من به او ایمان دارم. اما او باید به دنبال راهی برای خودش برود.خود پژمان هم دلاور سهند را قبول ندارد . من پس از نوشتن ۵۰۰ اثر تازه حالا شیوه ای برای خودم پیدا کرده ام  اما هیچکس از من نپرسید که چه کرده ای .

حنانه: "کار من کار هیچکس نیست و نه زبان  استراوینسکی است و نه زبان شونبرگ و نه زبان بارتوک است بلکه اصول پولیفونی من مشتمل بر قوانینی است که خودم انان را خلق کرده ام و در اینجا تا آن زمانی که  نابوکف  و مسیو گاشه در فستیوال "  وویوایون " (Vivallion) فرانسه گوش کردند ُ گفتند حال میفهمیم که کار اصیل هم وجود دارد..... آنروزها که خود من را با سازم  در کوچه و پس کوچه های تهران سنگ باران میکردند که چرا ساز میزنم  اگر تلاش نمیکردم امروزه نه خود ارکستر سمفونیکی شکل میگرفت و نه شاگردان خوبی تربیت میکردم که به این ارکستر سمفونیک تهران تحویل بدهم.اینها خیلی تلخ است. در اینجا هیچکس نیست که از آدم بپرسد : تو که این همه ادعا میکنی چه کرده ای. ............

 تحقیق روی جراید عتیقه قدیمی. امیر علی حنانه .... تهران ۲۸ دی ۱۳۸۷.                                                                                                                                       

Morteza Hannaneh interview in radio Tehran 1975 on Iranian poly phony

نگرش استاد مرتضی حنانه روی پلیفونی. مصاحبه رادیویی در سال 1354

به طور خلاصه علاقه مندان موسیقی ایرانی می توانند نگرش استاد مرتضی حنانه را که در آن لحظه خاص به صورت ساده برای ارتقاء درک بیشتر مردم ایران از "پولیفونی" که پدیده ای "علمی است نه غربی" از زبان خودش بشنوید. این برنامه کاملا آموزشی و نگرش بسیار مدرنی تا به امروز است. به جرات این سخنان در مورد موسیقی ایران جاودانه است.

امیر علی حنانه ۵/۱۰/۸۷

*******************************************************************************

می توانید این مصاحبه را از لینک زیر دانلود کنید:

link to Folder

Password: amiralihannaneh

راهنمای دانلود:

با کلیک بر روی لینک بالا و وارد کردن پسورد، آماده دانلود خواهد شد. با کلیک بر روی Download Original ٌ پس از چند ثانیه دانلود شروع می شود.